Mens en medemens

Mijn gekozen waarde:

Beleefdheid

Bron: geraadpleegd op 8 mei 2015, van http://www.deast.be?attachment_id=664

Beleefdheid is voor mij het begin van alles. Het zet direct de toon in een gesprek. Je weet ook van het eerste woord wat voor iemand je voor jou hebt staan... Begroet hij je? Was jij net aan het praten en onderbreekt hij je? Zegt hij alstublieft? Dank je wel? Dat zijn dingen waar ik veel belang aan hecht, dingen die je van kleins af aan moet aanleren!

Aan beleefdheid kan je enkele andere waarden koppelen ook: als je onbeleefd bent, toon je ook geen respect! Ben je onbeleefd, zal de vriendelijkheid ook ver te zoeken zijn,... Dat zijn waarden die voor mij hand in hand gaan. Als je iemand beleefd voor je hebt staan, zal dat hoogst waarschijnlijk ook iemand zijn die respect heeft voor jou.

Mijn kinderen leren van het ogenblik dat ze kunnen praten dank je wel zeggen als ze in een winkel en snoepje krijgen, zeggen ze dit niet, geen snoepje! Want als ze nu nog niet dank je kunnen zeggen om een snoepje, hoe zullen ze zich dan later gedragen wanneer het over veel belangrijkere dingen gaat?!

Ben je beleefd zal je ook meer verkrijgen. Het is dus wel belangrijk altijd beleefd te zijn.






Nederlands verplicht op de speelplaats

In een artikel uit Klasse voor leraren van april 2012 wordt er een discussie gevoerd rond of het al dan niet belangrijk ik om op de speelplaats Nederlands te praten.
Patricia Van Eeckenrode, directeur van het KA in Halle verdedigt de maatregel. Ze vindt het vanzelfsprekend dat leerlingen die naar het Nederlandstalige onderwijs gaan, ook het Nederlands machtig zijn. De leerlingen moeten aan het begin van het schooljaar een verklaring ondertekenen waarin staat dat ze in de klas en op de speelplaats Nederlands zullen spreken. Leerlingen die zich hier niet aan houden worden op de vingers getikt en wanneer dit te veel voorkomt krijgen ze alternatieve straffen. De leerlingen worden zo gemotiveerd om de taal beter te leren, wat belangrijk is om de lessen te kunnen volgen en zo meer succes zullen hebben om verder te studeren.

Daarnaast zegt Kris Van Den Branden, directeur van het Centrum voor Taal en Onderwijs, dat de speelplaats de uitgelezen plek is om de moedertaal te spreken. Volgens hem is je moedertaal een deel van je identiteit. Als je het spreken van je moedertaal op de speelplaats verbiedt geef je volgens hem een fout signaal. Het signaal dat ze niet thuishoren op die school. De speeltijd is ontspanningstijd en kinderen moeten dan kunnen spelen en grapjes maken en dit moet dus in hun eigen taal kunnen. Scholen zouden positiever moeten leren omgaan met meertaligheid.

Mijn mening:

Ik vind het niet meer dan normaal dat je in een Nederlandstalige school, op de speelplaats, ook Nederlands praat en wel om volgende redenen:
- het is natuurlijk beter voor je eigen taalontwikkeling. Want ook wanneer je speelt zal je nieuwe woorden opsteken! Al spelenderwijs leren dus!
- uit respect voor je leerkrachten, maar eigenlijk vooral voor je medeleerlingen! Diegene waarmee je je moedertaal aan het spreken bent zal zich er niet aan storen, maar wat met je andere vrienden die tijdens dit gesprek niet kunnen volgen?
Ikzelf ben altijd in het Brusselse naar school gegaan. In de lagere school waren van de 16 leerlingen uit mijn klas, er 11 van thuis uit Franstalig. Soms gebeurde het wel eens dat er twee leerlingen op de speelplaats onderling in het Frans aan het praten waren, en op zich, wanneer dat twee leerlingen zijn, tot daar nog aan toe... Maar hadden die 11 leerlingen op de speelplaats constant in het Frans gepraat, zouden wij 5 Nederlandstalige overblijvers' wel heel alleen geweest zijn. Dan ga je naar een Nederlandstalige school en dan zou je met het grootste deel van je klas tijdens de speeltijd niet kunnen communiceren... Ik vind het meer dan logisch dat dit verboden wordt. De anderstalige leerlingen hebben buiten de schooluren meer dan tijd genoeg om met elkaar, in hun moedertaal, te praten, maar binnen de school hou je je aan de taalvoorschriften.

Ethisch model toegepast op bovenstaande casus:

Bron: geraadpleegd op 2 mei 2015, van https://plus.google.com/111696547012230293400/posts

Het ethisch model bestaat uit 9 elementen:

Twee voorwaarden:
- Grondhouding aannemen:
Echtheid: blijf jezelf wanneer je informatie aan de ouders doorgeeft. Speel geen rol, maar sta zelf 100% achter de informatie. In dit geval over leerlingen die hun moedertaal spreken op de speelplaats.

Empathie: Zorg dat je je kan inleven in de andere. Wanneer je zegt dat je begrijpt waarom de leerling geen Nederlands praat, maar dat dit volgens de regels van de school niet kan en wel om die en die redenen, is dit ook voor de ouders beter te begrijpen.

Aanvaarding: Probeer de leerlingen te zien zoals ze zijn. Je weet dat ze anderstalig zijn, dat het niet gemakkelijk is voor hen. Je hoeft ze niet van de eerste keer zwaar te straffen. Een opmerking over maken of hen op de vingers tikken is zeker, de eerste keren, genoeg. 

- Dialoog voeren:
Het is heel belangrijk om een gesprek te voeren met de leerling zelf, als ook met de ouders. Op deze manier creëer je openheid. Je legt uit waarom dit niet kan, maar zeg dit ook tegen de ouders, zodat ze weten waarom hun kind op de vingers werd getikt. Ze kunnen hem mee stimuleren om Nederlands te praten op school. Maar zo kom je ook meer te weten over de achtergrond van deze leerling. Zijn de ouders anderstalig? Kunnen ze Nederlands of helemaal niet? Dat plaatst het probleem direct in een ander perspectief.

Vier aandachtspunten:
- Situatie analyseren:
Waarom spreekt hij geen Nederlands tegen de anderen? Kan hij het niet genoeg? Of doet hij gewoon geen moeite? Wat spreekt hij thuis? Met welke leerlingen spreekt hij een andere taal? Gaat hij enkel met hen om? Of spreekt hij tegen de andere leerlingen wel Nederlands?

- Zoeken naar handelingsmogelijkheden:Ga op zoek naar oplossingen, maak afspraken met de leerling en eventueel de ouders zodat zij ook op de hoogte zijn en hem van thuis uit kunnen stimuleren. Zoek samen en stel enkele regels op waar de leerling zich aan moet houden. Geef ook aan wat de sancties kunnen zijn wanneer hij zich er niet aan houdt, zo is hij van op voorhand verwittigd. Wanneer hij bijvoorbeeld 3 keer per week betrapt wordt op het spreken van een andere taal, krijgt hij een oefening waarbij hij 10 prenten in het Nederlands moet kunnen benoemen.
Misschien kan hij in het kringgesprek eens vertellen over zijn moedertaal? De andere kindjes enkele woordjes leren zoals dank je, goeiedag, alstublieft?

- Motieven verhelderen:
Geef duidelijk aan waarom deze stappen worden gezet.Leg uit dat hij op deze manier de beheersing van het Nederlands gaat verbeteren, wat toch naar de toekomst toe heel belangrijk is. Leg uit dat zijn vriendjes op school graag allemaal willen weten wat hij te vertellen heeft, en dat dat het beste in het Nederlands kan.

- Effecten inschatten:
Ga na wat de effecten zullen zijn bij de gekozen optie.
Zal de leerling er in het vervolg op proberen letten en Nederlands spreken op de speelplaats? Zullen zijn mede klasgenootjes hem helpen om dit te doen? Of vindt hij misschien het taakje wel leuk en zou hij daarom net meer zijn moedertaal gaan spreken?
Door zelf te vertellen over zijn moedertaal zal de leerling misschien begrijpen dat ook zijn eigen taal heel belangrijk is en niet minderwaardig, hij zal er pliezer in hebben de andere leerlingen iets te leren, maar hopelijk ook begrijpen dat Nederlands de taal is die iedereen spreekt op school en dat het dus belangrijk is om in deze taal te communiceren.

Drie evaluatiemomenten:
- Intuïties uitspreken:
Reacties die spontaan bij me opkomen:
Kan hij misschien geen Nederlands? Is hij bang dit te praten of doet hij het net om reactie uit te lokken?

- Normen verduidelijken:
Geef het schoolreglement mee, hier staat duidelijk in dat er in de hele school Nederlands moet worden gesproken. Leg dit nog eens duidelijk uit, de ouders hebben dit document moeten ondertekenen en moeten er voor zorgen dat de kinderen zich er aan houden.
Mijn gekozen norm: 'beleefdheid' hangt hier nauw mee samen vind ik. Het is is beleefd wanneer je je aan de regels houdt en tegen je medeleerlingen Nederlands praat op school. 

- Waarden evalueren:
Waarden kunnen met elkaar botesen, niet iedereen staat aan dezelfde kant, daarom is het belangrijk op een respectvolle manier, zonder vooroordelen met elkaar om te gaan en vooral duidelijk te zijn, op een beleefde manier alles uitleggen en nog eens uitleggen indien nodig. 



Kinderen zien en kinderen doen na...

Ik vond dit een zeer toepasselijk filmpje en het klopt helemaal! We staan er niet vaak genoeg bij stil, maar kinderen zijn kleine sponsjes die alles wat ze horen en zien opslorpen! Je moet maar eens in hun bijzijn per ongeluk vloeken, gegarandeerd dat ze wanneer ze er iets een uur later niet lukt, ze even hard vloeken als jij! Het hoeft uiteraard niet allemaal negatief te zijn wat ze nadoen, zo kan mijn dochter met haar neptelefoon bellen naar Oma en ook antwoorden met: 'ja, ja, uhu, ja, oke, saluutjes', net zoals ik dat doe. Het is heerlijk om te zien en te beseffen dat deze kinderen enorm naar ons opkijken, maar dat maakt ons des te kwetsbaarder! Want alles, echt alles wat we doen, hebben ze gezien! Het is niet altijd even evident, maar proberen het goeie voorbeeld te geven, vooral wanneer er kinderen in de buurt zijn, is o zo belangrijk!
En om maar weer op mijn gekozen waarde terug te komen: hoe leert een kind beleefd zijn tegen anderen, als ze zien dat hun ouders dat niet doen? Het is niet de schuld van de kinderen, het ligt aan het voorbeeld dat ze krijgen!